Voortgang financiën

Wethouders

Er is door de regering besloten om de pensioenen van de politici op dezelfde manier te regelen als voor de rest van Nederland (Wet toekomst pensioenen). Deze zijn nu apart wettelijk geregeld. Besloten is om deze pensioenen per 1-1-2028 via een wettelijke verplichting over te dragen aan het Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds (ABP). Om de voorziening wethouderspensioenen voor deze verplichting op peil te krijgen is een extra dotatie nodig.

Reisdocumenten

Reisdocumenten waren tot 2014 5 jaar geldig waarna dit is aangepast naar 10 jaar. Hierdoor waren er in de afgelopen jaren weinig aanvragen en is vanaf 2024 een toename in het aantal aanvragen. Hierdoor stijgen de baten reisdocumenten en tevens de samenhangende lasten. In de kadernota 2025-2028 zijn deze extra baten/lasten meegenomen, echter is het voordeel nog groter dan hierin begroot.

Verkiezingen

Op 29 oktober is er een vervroegde Tweede kamerverkiezing waarvoor we extra lasten verwachten. De gemeente Middelburg ontvangt hiervoor, via de algemene uitkering, een eenmalige bijdrage (zie taakveld 0.07.0 algemene uitkering). De budgetafwijking is hierdoor budgetneutraal.

Informatievoorziening

Binnen dit budget zijn bedragen beschikbaar voor Key2DDS (Key2Datadistrubutie zorgt voor betrouwbare gegevensuitwisseling binnen de decentrale overheid) en Databrush (Databrush is een software oplossing van Infradax Overheid welke overheden helpt om de beschikbare informatie snel en efficiënt te controleren op juistheid en volledigheid). Deze projecten gaan echter pas lopen vanaf 2026. Het beschikbare budget kan daarom incidenteel vrijvallen.

Rente leningen Middelburg

Lasten:Er zijn voldoende middelen in de schatkist, waardoor de begrote nieuwe lening niet meer noodzakelijk is.
Baten: Het is verplicht om overtollige middelen te storten in de schatkist. Op dit moment staat er een bedrag van € 64 mln. in de schatkist. Over het uitstaande saldo wordt een dagrente van het Rijk ontvangen. In de begroting was rekening gehouden met € 0,2 mln. rentebaten. Voor het jaar 2025 wordt een extra incidentele rentebate verwacht van € 1,1 mln.

Opmerking algemeen: In de begroting 2025 is rekening gehouden met een omslagrente van 1,5%. De geprognotiseerde (werkelijke) omslagrente komt uit op 0,3% als gevolg van de forse rentebaten op het uitstaande saldo bij het Rijk (Schatkist). De werkelijke omslagrente in 2025 zal hiermee meer dan de toegestane BBV-norm (max 25%) afwijken van de omslagrente die vastgesteld is in de begroting 2025.
De omslagrente zullen we van 1,5% verlagen naar 0,3% om te voldoen aan de BBV-regelgeving (werkelijke omslagrente mag max 25% afwijken van begrote omslagrente). Dit leidt uiteindelijk tot een lagere doorbelasting van de rente op taakveld treasury (nadeel) en een lagere rentelast op de diverse taakvelden (voordeel). Op concernniveau betreft dit een budgetneutrale melding.

Verstrekte leningen

Om de rentekosten toe te kunnen rekenen aan de programma's en projecten wordt gewerkt met het renteomslagpercentage. Het toepassen van een renteomslag is een wettelijk vereiste conform BBV. In de begroting 2025 is rekening gehouden met een omslagrente van 1,5%. Als gevolg van de bovenstaande forse rentebaten op het uitstaande saldo bij het Rijk (Schatkist) en het niet aantrekken van de nieuwe lening, zal de geprognotiseerde (werkelijke) omslagrente bijgesteld moeten worden naar 0,30%.
De omslagrente zullen we van 1,5% verlagen naar 0,30% om te voldoen aan de BBV-regelgeving (werkelijke omslagrente mag max 25% afwijken van begrote omslagrente). De begrote doorberekende rente aan de grondexploitaties (incl.voorziening) dient hierop aangepast te worden, wat resulteert in een nadeel op het taakveld Treasury.

Verstrekte leningen

Dit betreft met name de rentebaten van de starterslening stimuleringsfonds Volkshuisvesting (SVN). Bij het opstellen van de begroting is hier geen rekening meegehouden, omdat de gemeente alleen de brutostorting aan het SVN verantwoord in de jaarrekeningen t/m 2023. Bij de controlewerkzaamheden van de accountant in 2024 is aangegeven dat ook de renteopbrengsten opgenomen moeten worden. Vanaf 2026 wordt bij het opstellen van de begroting een inschatting gemaakt van deze renteopbrengsten.

Deelneming ZEH

De algemene vergadering van aandeelhouders van de Zeeuwse Energie Houdstermaatschappij N.V. (ZEH) heeft besloten een dividend van € 135 miljoen uit te keren. Voor de gemeente Middelburg betekent dit een opbrengst van € 7,8 miljoen. Hiervan is € 2,9 miljoen opgenomen als algemeen dekkingsmiddel in de begroting. Dit conform de begrotingsrichtlijn van de provincie. In januari van dit jaar heeft uw raad besloten deze inzet gefaseerd af te bouwen, waarbij een volgende kadernota, op basis van de weerstandsratio, besloten kan worden het resterende  bedrag aan het investeringsfonds toe te voegen.

De opbrengst van de onroerendezaakbelasting (OZB) voor niet woningen is hoger dan begroot. Dit komt door meerdere factoren. Bij het vaststellen van de tarieven waren nog niet alle WOZ-waarden van niet-woningen bekend. Hierdoor werd voor 30% van deze waarden een schatting gemaakt, die later te laag bleek te zijn. Dit resulteerde in een onderschatting van de gemiddelde waardestijging. Daarnaast werd de uitbreiding van het areaal eveneens te laag ingeschat, wat ook heeft bijgedragen aan de hogere opbrengst. Voor nu kan de begroting incidenteel worden bijgesteld. Jaarlijks wordt bij de Kadernota bekeken of er sprake is van een eventueel structureel effect.

Bij de introductie van de scanauto voor de handhaving van betaald parkeren is een vergelijking gemaakt tussen historische gegevens over naheffingsaanslagen en de verwachte opbrengsten bij de nieuwe wijze van handhaven op straatparkeren. Deze inschatting was voornamelijk gebaseerd op theoretische berekeningen en referenties uit steden die al langer met scanauto’s werken.
Sinds de ingebruikname blijkt dat de verwachte toename van het aantal naheffingsaanslagen te ambitieus is geweest.
De resultaten van de afgelopen maanden laten zien dat het aantal opgelegde naheffingen lager ligt dan eerder berekend op basis van het theoretisch uitgangspunt.
Tegelijkertijd zien we een duidelijke toename van de betalingsbereidheid. Het grotere betalingsgemak, door pinbetalingen en app-gebruik, speelt hierin een belangrijke rol.
Dit heeft geleid tot een positief neveneffect: meer naleving vooraf, maar daardoor lagere opbrengsten uit naheffingen dan verwacht.
Wij zetten de scanauto maximaal in. De opbrengst in naheffingen blijft onder de oorspronkelijke prognose, maar het doel van betere naleving en hogere reguliere parkeeropbrengsten wordt wél bereikt.
Om bovenstaande redenen moeten de verwachte ontvangsten voor naheffingsaanslagen voor 2025 neerwaarts worden bijgesteld met € 500.000 en voor 2026-2029 met € 585.000.

Gemeenten kunnen de btw die ze moeten betalen declareren bij het Rijk (het Btw-compensatiefonds). Dit fonds kent echter een plafond. Declareren de gezamenlijke gemeenten méér dan er in het Btw-compensatiefonds beschikbaar is, dan moet het gemeentefonds bijpassen. Blijft er geld over in het Btw-compensatiefonds, dan vloeit dit terug naar het gemeentefonds. Naar verwachting kan € 428 miljoen worden toegevoegd aan het gemeentefonds. Dit resulteert voor de gemeente Middelburg in een incidenteel voordeel van € 1.323.000.

Een incidenteel voordeel van € 358.000 wordt verwacht als gevolg van de ontwikkeling van de uitkeringsbasis. De berekening van algemene uitkering bestaat uit de vermenigvuldiging van het aantal eenheden van alle maatstaven met het bijbehorende gewicht per maatstaf (bedrag per eenheid). De som van deze producten, de zogenaamde uitkeringsbasis, wordt vervolgens vermenigvuldigd met de uitkeringsfactor.

Een incidenteel nadeel van € 679.00 wordt verwacht als gevolg van de ontwikkeling van de WOZ-waarde. De algemene uitkering uit het gemeentefonds houdt rekening met hoeveel belasting een gemeente kan heffen. Een hogere gemiddelde WOZ-waarde betekent dat een gemeente meer inkomsten kan genereren via bijvoorbeeld de onroerendezaakbelasting (OZB). Daarom krijgen gemeenten met een hogere WOZ-waarde minder geld uit het gemeentefonds. De WOZ-waarden veranderen jaarlijks door marktontwikkelingen en herwaarderingen. Daarom wordt de WOZ-mutatie jaarlijks geactualiseerd in het verdeelmodel van het gemeentefonds, zodat de verdeling van middelen actueel en eerlijk blijft.

Lasten:
De Europese projecten Cool Neighbourhoods (46k) en Klimaatadaptatie Zeeland (899k)hebben vertraging opgelopen. In de begroting waren hiervoor middelen gereserveerd, die nu niet zullen worden uitgegeven. Deze middelen storten we in de reserve transitoria ter dekking van de toekomstige uitgaven.
De algemene uitkering is verhoogd met 111k voor het uitvoeren van het wetsvoorstel Participatiewet in Balans en met 43k voor de spreidingswet. Deze middelen storten we in de reserve transitoria ter dekking van de toekomstige uitgaven.

Baten:
Voor de implementatie van de omgevingswet in de gemeentelijke organisatie is afgelopen jaren geld gereserveerd. De gemaakte kosten 2025 (125k) worden middels een onttrekking gedekt (zie programma volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing, taakveld 8.01). Ter dekkking van de lasten voor implementatie van de omgevingswet wordt een gereserveerd bedrag van 75k onttrokken uit de reserve transitoria.

In de raad van mei (rvs 25-038) is besloten om inwoners van 55 jaar en ouder met een inkomen tot 130% van het minimum en een verminderde gezondheid te ondersteunen bij de verhuizing naar een passende woning. Dit wordt gedekt uit de algemene reserve en wordt volgens besloten genoemd raadsvoorstel verwerkt in de Najaarsbrief 2025.

Mutatie reserve decentralisatie

Dit bedrag zal worden toegevoegd aan reserve decentralisatie ter dekking van eenmalige inzet van middelen ter ondersteuning van de transformatie van de jeugdhulp, zoals vastgelegd in de Hervormingsagenda (zie ook de toelichting algemene uitkering).

Mutatie reserve investeringsfonds

Conform raadsvoorstel 23-099 wordt het onbenutte budget wat bedoeld was voor investeringen uit de uitvoeringsagenda omgevingsvisie toegevoegd aan de reserve investeringsfonds.

Mutatie reserve participatiefonds

Deze reserve diende als dekking voor de jaarlijkse verstrekking van bijdragen aan bewoners van woon-zorgcomplexen. Vanaf 2025 worden er geen bijdragen meer verstrekt en is deze reserve niet meer nodig. Het saldo kan vrijvallen.

Veiligheidsregio

In de Raadsvergadering van 2 juli 2025 (rvs 25-106) is besloten om het incidentele tekort van de derde begrotingswijziging 2025 van de VeiligheidsRegio Zeeland (VRZ) in de Najaarsbrief 2025 te verwerken. Dit betreft het deel van de kosten van de VRZ van de ontwerpfase van de samenwerking GGD-VRZ.

Cybercrime, lokale weerbaarheid

De aanvraag stimuleringssubsidie regio City Deal ‘Lokale Weerbaarheid Cybercrime' is toegekend door het Centrum voor Criminaliteispreventie en Veiligheid. De gemaakte kosten hebben betrekking op preventie van cybercriminaliteit. De uitgaven worden gedekt door de toegekende subsidie en hierdoor is de melding budgetneutraal.

Van het Rijk ontvangen wij voor het uitvoeren van de specifieke uitkering ter voorkoming van jeugdcriminaliteit een uitkering. Met het landelijk programma Preventie met Gezag wil het kabinet voorkomen dat kinderen, jongeren en jongvolwassenen in de leeftijd van 8 tot en met 27 jaar in de (georganiseerde en ondermijnende) jeugdcriminaliteit terecht komen, of daar ver in afglijden. De uitgaven worden gedekt door de specifieke uitkering en hierdoor is de melding budgetneutraal.

De gemeente Tilburg heeft aan de gemeente Middelburg een specifieke uitkering voor Versterkingsgelden ZuidWest-Brabant doorgeschoven. De gemaakte kosten hebben betrekking op een fenomeenanalyse (fenomenologisch onderzoek beoogt een verschijnsel te beschrijven zoals mensen het in hun dagelijks leven ervaren). De uitgaven worden gedekt door de specifieke uitkering en hierdoor is de melding budgetneutraal.

Overig

Dienstverleningsovereenkomst Orionis

Vanuit het budget onderhoud wegen en klein onderhoud bestrating wordt een bijdrage geleverd aan de Dienstverleningsovereenkomt met Orionis. Per saldo is deze melding budgetneutraal, zie programma sport, cultuur en recreatie (taakveld 5.07).

Klimaat Adapatie Zeeland (Meanderlaan)

In het wegenbeheerplan is in 2025 rekening gehouden met kosten voor het Europees project Klimaat Adapatie Zeeland. Omdat de uitvoering achterloopt op de planning is dit bedrag pas nodig in 2026. Daarom wordt dit bedrag gereserveerd in de reserve transitoria en blijft het beschikbaar als dekking voor dit project. Per saldo is deze melding budgetneutraal, zie programma bestuur en ondersteuning (taakveld 0.10.0).

Stadsgewestelijk Zwembad

De jaarlijkse subsidie van de exploitatie van het zwembad is lager op basis van de meest recente aanbesteding. Daarnaast is er besloten het pand langer af te schrijven, waardoor de jaarlijkse lasten lager zijn. Dit betreft een incidenteel voordeel, omdat de verwachting is dat de lasten in de toekomst toenemen als gevolg van verduurzaamheidsinvesteringen.

Dienstverleningsovereenkomst Orionis

Vanuit het budget onderhoud wegen en klein onderhoud bestrating wordt een bijdrage geleverd aan de Dienstverleningsovereenkomt met Orionis. Per saldo is deze melding budgetneutraal, zie programma verkeer, vervoer en waterstaat (taakveld 2.01).

Minimabeleid

Re-integratie en participatievoorziening

Vervoer WMO

IJZ jeugdhulp landelijk verblijf

IJZ jeugdbescherming

Overig

Klimaat Adapatie Zeeland (Meanderlaan)

In het wegenbeheerplan (inclusief riolering) is in 2025 rekening gehouden met kosten voor het Europees project Klimaat Adapatie Zeeland. Omdat de uitvoering achterloopt op de planning is dit bedrag pas nodig in 2026. Daarom wordt dit bedrag gereserveerd in de reserve transitoria en blijft het beschikbaar als dekking voor dit project. Per saldo is deze melding budgetneutraal, zie programma bestuur en ondersteuning (taakveld 0.10.0).